بررسی سرقفلی خارج از روابط موجر و مستاجر - موسسه حقوقی فرصت

بررسی سرقفلی خارج از روابط موجر و مستاجر

بررسی سرقفلی خارج از روابط موجر و مستاجر – موسسه حقوقی فرصت

مژده احمد کارشناس حقوقی و قراردادی موسسه حقوقی فرصت

در بدو امر تصور این دو پدیده بدون رابطه استیجاری دشوار به نظر می رسد. به عبارت دیگر این سؤال مطرح می شود که چگونه ممکن است به جهتی به کسی سرقفلی یا حق کسب و پیشه و تجارت پرداخت شود؛ بدون اینکه این فرد مستاجر محل کسب یا مالک محلی باشد که آن را در قبال اخذ سرقفلی به کسی اجاره می دهد؟

صرف نظر از موردی که، موضوع پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت به منتقل الیه در انتقال بدون اذن عین مستأجره به غیر مطرح است، وجود حق کسب و پیشه و تجارت بدون وجود رابطه استیجاری، صرفاً در موردی متصور است که پرداخت کننده، دولت (یا مؤسسات وابسته به دولت) و علت پرداخت، لزوم اخراج مالک یا متصرف به منظور اجرای برنامه های دولتی است . از این روست که کمیسیون مشورتی اداره حقوقی وزارت دادگستری نظر داده: “حق کسب و پیشه و تجارت در قانون روابط موجر و مستاجر، چیزی است متمایز از همین مفهوم در قانون تملک اراضی.” و همین مرجع معتقد است:”پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت به شخص مالک کارخانه که کارخانه اش در طرح های نوسازی قرار گرفته باشد، بلامانع است.”

از این رو در این خصوص نتایج ذیل قابل استنتاج است:

الف- قانون گذار در صدد بوده خسارت وارده به فردی را که محل کسب و کارش در اثر اجرای طرح عمرانی از بین می رود، جبران کند. خواه این فرد شخص مالک باشد(که در ملک خود به کسب اشتغال دارد) و خواه مستاجر و خواه هر متصرف دیگری(مثل دارنده حق عمری یا رقبی یا مالک اعیان- در حالتی که عرصه متعلق به دیگری باشد.)

بدیهی است در مورد آخر، یعنی در مورد متصرفی که نه مالک عین است نه مستأجر، تصرف باید ناشی از ناقل صحیح و دارای عنوان مجاز قانونی باشد. زیرا تصرف غیر مجاز یا غاصبانه موجد حقی برای متصرف نیست.

ب- در این موارد برای ایجاد و استقرار حق کسب و پیشه و تجارت ، حداقل مدتی، قائل شده اند از این رو است که در قانون تملک زمین ها برای اجرای برنامه های شهرسازی مصوب 1339، تعلق حق کسب و پیشه و تجارت مشروط به آن شده است که محل حداقل یک سال قبل از تصمیم دولت محل کسب و پیشه بوده باشد و قانون نوسازی و عمران شهری مصوب دی ماه 1347 مقرر داشته: پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت منوط به آن است که محل قبل از اعلام مقرر در ماده 16 قانون مذکور محل کسب یا پیشه یا تجارت باشد. ماده 3 آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت، شهرداری را مکلف کرده که در زمان اجرای اینگونه طرح ها فهرست تفصیلی و دقیق اماکن مشمول را تهیه کند.

این زمان یک ساله در تبصره 3 ماده 5 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی ،عمرانی و نظامی دولت(مصوب 17/11/58) نیز تکرار شده است:

به موجب ماده 70 قانون مالیات های مستقیم سابق مصوب 1366 و نیز قانون جدید مصوب 1394:”هر گونه مال یا وجوهی که از طرف وزارتخانه ها و … بابت خرید املاک و اراضی برای ایجاد و یا توسعه مناطق نظامی یا مرافق عامه از قبیل توسعه یا احداث جاده،راه آهن، خیابان،معابر، لوله کشی آب و نفت و گاز، حفر نهر و نظایر آن ها  به مالک یا صاحب حق تعلق می گیرد… از مالیات نقل و انتقال …. معاف خواهد بود.” چون ظاهرا در شمول این ماده به سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت پرداختی به مالکین تردید وجود داشته، دولت موضوع را طی لایحه استفساریه ای از مجلس شورای اسلامی سوال نمود. پاسخ مجلس که تحت عنوان تفسیر ماده 70 قانون مالیات های مستقیم در روزنامه رسمی 13626-25/09/1370 درج شده است به شرح ذیل است:

“عبارت هرگونه مال و یا وجه مذکور در ماده قانون مالیات ها عام بوده و حق واگذاری محل، دریافتی به وسیله مالک حاصل از این نقل و انتقالات نیز مشمول معافیت می شود.”

 

مقالات دیگر : تعدیل حق‌الزحمه مهندسان مشاور

 

جهت دریافت مشاوره با پر کردن فرم زیر کارشناسان موسسه حقوقی فرصت در اولین فرصت با شما تماس خواهند گرفت.

eyJpZCI6IjE3IiwibGFiZWwiOiJcdTA2MzlcdTA2NDVcdTA2NDhcdTA2NDVcdTA2Y2MiLCJhY3RpdmUiOiIxIiwib3JpZ2luYWxfaWQiOiI3IiwidW5pcXVlX2lkIjoiYmpsMTdhIiwicGFyYW1zIjp7ImVuYWJsZUZvck1lbWJlcnNoaXAiOiIwIiwidHBsIjp7IndpZHRoIjoiMTAwIiwid2lkdGhfbWVhc3VyZSI6IiUiLCJiZ190eXBlXzAiOiJub25lIiwiYmdfaW1nXzAiOiIiLCJiZ19jb2xvcl8wIjoiI2ZmZmZmZiIsImJnX3R5cGVfMSI6ImNvbG9yIiwiYmdfaW1nXzEiOiIiLCJiZ19jb2xvcl8xIjoiIzAwMDAwMCIsImJnX3R5cGVfMiI6ImNvbG9yIiwiYmdfaW1nXzIiOiIiLCJiZ19jb2xvcl8yIjoiIzAwMDAwMCIsImJnX3R5cGVfMyI6Im5vbmUiLCJiZ19pbWdfMyI6IiIsImJnX2NvbG9yXzMiOiIjMWU3M2JlIiwiZmllbGRfZXJyb3JfaW52YWxpZCI6IiIsImZvcm1fc2VudF9tc2ciOiJcdTA2NDVcdTA2NDZcdTA2MmFcdTA2MzhcdTA2MzEgXHUwNjJhXHUwNjQ1XHUwNjI3XHUwNjMzIFx1MDZhOVx1MDYyN1x1MDYzMVx1MDYzNFx1MDY0Nlx1MDYyN1x1MDYzM1x1MDYyN1x1MDY0NiBcdTA2NDVcdTA2MmZcdTA2Y2NcdTA2MzFcdTA2Y2NcdTA2MmEgXHUwNjI3XHUwNjJmXHUwNjM5XHUwNjI3IFx1MDY0NVx1MDYyNyBcdTA2MjhcdTA2MjdcdTA2MzRcdTA2Y2NcdTA2MmYhIiwiZm9ybV9zZW50X21zZ19jb2xvciI6IiNiZmJmYmYiLCJoaWRlX29uX3N1Ym1pdCI6IjEiLCJyZWRpcmVjdF9vbl9zdWJtaXQiOiIiLCJ0ZXN0X2VtYWlsIjoiZm9yc2F0bGF3ZmlybUBnbWFpbC5jb20iLCJzYXZlX2NvbnRhY3RzIjoiMSIsImV4cF9kZWxpbSI6IjsiLCJmYl9jb252ZXJ0X2Jhc2UiOiIiLCJmaWVsZF93cmFwcGVyIjoiPGRpdiBbZmllbGRfc2hlbGxfY2xhc3Nlc10gW2ZpZWxkX3NoZWxsX3N0eWxlc10+W2ZpZWxkXTxcL2Rpdj4ifSwiZmllbGRzIjpbeyJic19jbGFzc19pZCI6IjEyIiwibmFtZSI6ImZpcnN0X25hbWUiLCJsYWJlbCI6IiIsInBsYWNlaG9sZGVyIjoiXHUwNjQ2XHUwNjI3XHUwNjQ1IFx1MDY0OCBcdTA2NDZcdTA2MjdcdTA2NDUgXHUwNjJlXHUwNjI3XHUwNjQ2XHUwNjQ4XHUwNjI3XHUwNjJmXHUwNmFmXHUwNmNjIiwidmFsdWUiOiIiLCJ2YWx1ZV9wcmVzZXQiOiIiLCJodG1sIjoidGV4dCIsIm1hbmRhdG9yeSI6IjEiLCJtaW5fc2l6ZSI6IiIsIm1heF9zaXplIjoiIiwiYWRkX2NsYXNzZXMiOiIiLCJhZGRfc3R5bGVzIjoiIiwiYWRkX2F0dHIiOiIiLCJ2bl9vbmx5X251bWJlciI6IjAiLCJ2bl9vbmx5X2xldHRlcnMiOiIwIiwidm5fcGF0dGVybiI6IjAiLCJ2bl9lcXVhbCI6IiIsImljb25fY2xhc3MiOiIiLCJpY29uX3NpemUiOiIiLCJpY29uX2NvbG9yIjoiIiwidGVybXMiOiIifSx7ImJzX2NsYXNzX2lkIjoiMTIiLCJuYW1lIjoiZW1haWwiLCJsYWJlbCI6IiIsInBsYWNlaG9sZGVyIjoiXHUwNjIyXHUwNjJmXHUwNjMxXHUwNjMzIFx1MDYyN1x1MDZjY1x1MDY0NVx1MDZjY1x1MDY0NCIsInZhbHVlIjoiIiwidmFsdWVfcHJlc2V0IjoiIiwiaHRtbCI6ImVtYWlsIiwibWFuZGF0b3J5IjoiMSIsIm1pbl9zaXplIjoiIiwibWF4X3NpemUiOiIiLCJhZGRfY2xhc3NlcyI6IiIsImFkZF9zdHlsZXMiOiIiLCJhZGRfYXR0ciI6IiIsInZuX29ubHlfbnVtYmVyIjoiMCIsInZuX29ubHlfbGV0dGVycyI6IjAiLCJ2bl9wYXR0ZXJuIjoiMCIsInZuX2VxdWFsIjoiIiwiaWNvbl9jbGFzcyI6IiIsImljb25fc2l6ZSI6IiIsImljb25fY29sb3IiOiIiLCJ0ZXJtcyI6IiJ9LHsiYnNfY2xhc3NfaWQiOiIxMiIsIm5hbWUiOiJzdWJqZWN0IiwibGFiZWwiOiIiLCJwbGFjZWhvbGRlciI6Ilx1MDYzNFx1MDY0NVx1MDYyN1x1MDYzMVx1MDY0NyBcdTA2MmFcdTA2NDVcdTA2MjdcdTA2MzMiLCJ2YWx1ZSI6IiIsInZhbHVlX3ByZXNldCI6IiIsImh0bWwiOiJ0ZXh0IiwibWFuZGF0b3J5IjoiMSIsIm1pbl9zaXplIjoiIiwibWF4X3NpemUiOiIiLCJhZGRfY2xhc3NlcyI6IiIsImFkZF9zdHlsZXMiOiIiLCJhZGRfYXR0ciI6IiIsInZuX29ubHlfbnVtYmVyIjoiMCIsInZuX29ubHlfbGV0dGVycyI6IjAiLCJ2bl9wYXR0ZXJuIjoiMCIsInZuX2VxdWFsIjoiIiwiaWNvbl9jbGFzcyI6IiIsImljb25fc2l6ZSI6IiIsImljb25fY29sb3IiOiIiLCJ0ZXJtcyI6IiJ9LHsiYnNfY2xhc3NfaWQiOiIxMiIsIm5hbWUiOiJtZXNzYWdlIiwibGFiZWwiOiIiLCJwbGFjZWhvbGRlciI6Ilx1MDYyYVx1MDY0OFx1MDYzNlx1MDZjY1x1MDYyZFx1MDYyN1x1MDYyYSBcdTA2MmNcdTA2NDdcdTA2MmEgXHUwNjJmXHUwNjMxXHUwNmNjXHUwNjI3XHUwNjQxXHUwNjJhIFx1MDY0NVx1MDYzNFx1MDYyN1x1MDY0OFx1MDYzMVx1MDY0NyIsInZhbHVlIjoiIiwidmFsdWVfcHJlc2V0IjoiIiwiaHRtbCI6InRleHRhcmVhIiwibWFuZGF0b3J5IjoiMSIsIm1pbl9zaXplIjoiIiwibWF4X3NpemUiOiIiLCJhZGRfY2xhc3NlcyI6IiIsImFkZF9zdHlsZXMiOiIiLCJhZGRfYXR0ciI6IiIsInZuX29ubHlfbnVtYmVyIjoiMCIsInZuX29ubHlfbGV0dGVycyI6IjAiLCJ2bl9wYXR0ZXJuIjoiMCIsInZuX2VxdWFsIjoiIiwiaWNvbl9jbGFzcyI6IiIsImljb25fc2l6ZSI6IiIsImljb25fY29sb3IiOiIiLCJ0ZXJtcyI6IiJ9LHsiYnNfY2xhc3NfaWQiOiIxMiIsIm5hbWUiOiJzZW5kIiwibGFiZWwiOiJcdTA2MjdcdTA2MzFcdTA2MzNcdTA2MjdcdTA2NDQiLCJodG1sIjoic3VibWl0IiwiYWRkX2NsYXNzZXMiOiIiLCJhZGRfc3R5bGVzIjoiIiwiYWRkX2F0dHIiOiIiLCJpY29uX2NsYXNzIjoiIiwiaWNvbl9zaXplIjoiIiwiaWNvbl9jb2xvciI6IiIsInRlcm1zIjoiIn1dLCJvcHRzX2F0dHJzIjp7ImJnX251bWJlciI6IjQifX0sImltZ19wcmV2aWV3IjoibGlnaHQtZ3JleS5wbmciLCJ2aWV3cyI6IjM1NjUiLCJ1bmlxdWVfdmlld3MiOiIyNjQ5IiwiYWN0aW9ucyI6IjYiLCJzb3J0X29yZGVyIjoiNyIsImlzX3BybyI6IjAiLCJhYl9pZCI6IjAiLCJkYXRlX2NyZWF0ZWQiOiIyMDE5LTA1LTExIDExOjM3OjUzIiwiaW1nX3ByZXZpZXdfdXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3N1cHN5c3RpYy00MmQ3Lmt4Y2RuLmNvbVwvX2Fzc2V0c1wvZm9ybXNcL2ltZ1wvcHJldmlld1wvbGlnaHQtZ3JleS5wbmciLCJ2aWV3X2lkIjoiMTdfMzYwNjgwIiwidmlld19odG1sX2lkIjoiY3NwRm9ybVNoZWxsXzE3XzM2MDY4MCIsImNvbm5lY3RfaGFzaCI6IjQ1NjRhZjBmMWI3ZGM3MTEzMDk3ODNhY2JiZmY2ZGUyIn0=

نظری دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Buttonتماس با ما

این را به اشتراک بگذارید

کپی لینک در کلیپ بورد

کپی